بررسی نقش متاورس در آینده اینترنت

متاورس یک محیط مجازی سه بعدی (3D) است که از نظر فعالیت های اجتماعی و اقتصادی، عملکردی مشابه با دنیای واقعی دارد. واژه «متاورس» اولین بار توسط نیل استیفنسون (Neal Stephenson) در رمان علمی-تخیلی او با نام Snow Crash مطرح شد. این واژه از دو بخش تشکیل شده است: «متا» به معنای «فراتر» و «ورس» که برگرفته از واژه «یونیورس» (universe) به معنای جهان است. این اصطلاح به آینده وب و اینترنت 3 اشاره دارد؛ جایی که کاربران به جای تعامل از طریق صفحات دوبعدی وب، در یک فضای واقعیت مجازی سه بعدی به صورت آواتار با یکدیگر و با نرم افزارها ارتباط برقرار می کنند.

فیلم موفق Ready Player One که در سال ۲۰۱۸ منتشر شد، مفهوم متاورس را مجدداً به مرکز بحث های نوآورانه بازگرداند. در این فیلم، محیطی مجازی با نام “OASIS” به تصویر کشیده شده که در آن هر فردی می تواند وارد این جهان مجازی شود، به عنوان آواتار خود عمل کند و هر کاری که بخواهد انجام دهد؛ البته تا زمانی که از قوانین پایه پیروی کند. متاورس بر اساس این ایده شکل گرفته و محیطی است ترکیبی از واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) که در فضایی مشترک و آنلاین ارائه می شود.

در همین راستا، مطالعه مقاله کامل ما درباره سرمایه گذاری ارز دیجیتال می تواند دیدگاه بهتری نسبت به آینده این فناوری ها ارائه دهد.

انواع متاورس

متاورس را می توان به دو نوع کلی تقسیم کرد: متاورس متمرکز و متاورس غیرمتمرکز. شرکت های بزرگ فناوری مانند Facebook، Epic Games و Roblox تمرکز خود را بر روی توسعه متاورس متمرکز گذاشته اند. در مقابل، متاورس غیرمتمرکز بر بستر بلاک چین (Blockchain) ساخته می شود و پروژه هایی مانند Axie Infinity و SecondLife در این زمینه پیشرو هستند. در متاورس های غیرمتمرکز، کاربران کنترل بیشتری بر دارایی ها و داده های خود دارند و این موضوع با اصول اینترنت 3 هم راستا است.

کاربردهای متاورس در آینده وب

در مدل متاورس، کاربران می توانند آزادانه کالاها و خدمات را با استفاده از ارز داخلی پلتفرم معامله کنند. این قابلیت به معنای آن است که پول مجازی می تواند در قالب بیت (bit) جایگزین پول واقعی شود. به عبارت دیگر، فعالیت های واقعی جهان فیزیکی به عنوان داده در دنیای مجازی بازنمایی می شوند. جوهره واقعی امور به اطلاعات تبدیل شده و کوچک ترین واحد تغییر از اتم به بیت رسیده است، که این موضوع جهت گیری آینده تعاملات انسان و محیط را در آینده وب تغییر داده است.

اما با وجود پیشرفت های بزرگ در فناوری های چندرسانه ای مانند واقعیت مجازی و افزوده، چالش هایی همچنان بر سر راه توسعه کامل متاورس وجود دارد. مهم ترین چالش، اطمینان از یک اقتصاد دیجیتال شفاف، پایدار و قابل اعتماد است. زیرا فناوری های چندرسانه ای نمی توانند به تنهایی تضمین کننده تمامیت و امنیت اطلاعات باشند. اینجا است که نیاز به فناوری های اعتمادساز مانند بلاک چین و رمزنگاری احساس می شود.

ضرورت اعتماد و امنیت در متاورس

در اقتصاد دیجیتال کنونی، اغلب دارایی های مجازی در اختیار اپراتورهای متمرکز هستند. این بدان معناست که مالکیت واقعی داده ها متعلق به کاربران نیست، بلکه در دست شرکت های بزرگ فناوری قرار دارد. همین امر می تواند منجر به بروز مشکلات امنیتی و انحصار شود. اگر کاربران نتوانند کنترل داده ها و دارایی های خود در متاورس را داشته باشند، خطر خروج جمعی از این فضا وجود دارد.

در این میان، فناوری بلاک چین نقش مهمی ایفا می کند. این فناوری می تواند تضمین کند که اطلاعات در متاورس تغییرناپذیر، قابل اعتماد و ایمن باقی بمانند. همچنین با رشد حجم داده ها، هوش مصنوعی برای مدیریت تنوع و پیچیدگی در محیط متاورس به کار گرفته می شود.

برای شناخت بیشتر نحوه ورود حرفه ای تر به فضای بلاک چین و متاورس، پیشنهاد می کنیم از بخش مشاوره ارز دیجیتال وب سایت ما استفاده کنید.

بلاک چین و متاورس؛ پیوند فناوری برای آینده وب

برای درک بهتر این که بلاک چین (Blockchain) چگونه امنیت داده ها را تضمین می کند، ابتدا باید ساختار پایه ای آن را بشناسیم. همان طور که از نامش پیداست، بلاک چین زنجیره ای از بلوک هاست. هر بلوک به صورت رمزنگاری شده (با روش هش) به بلوک قبل و بعد خود متصل می شود. تمام بلوک ها به صورت زمانی و پی در پی ایجاد می شوند و این زنجیره با استفاده از مهر زمانی (timestamp) محکم و ایمن به هم متصل می گردد. اگر کسی بخواهد تغییری در اطلاعات یکی از بلوک ها ایجاد کند، این تغییر باید همزمان شامل هش، زمان و ترتیب تمامی بلوک های دیگر نیز شود، که در عمل امکان پذیر نیست. به این ترتیب است که امنیت در ساختار بلاک چین تأمین می شود.

خوشبختانه، رشد سریع فناوری های مرتبط با بلاک چین در سال های اخیر توانسته در توسعه مفاهیم نوین مثل متاورس و اینترنت 3 نقش مؤثری ایفا کند. با موفقیت بیت کوین، استفاده از بلاک چین در دفترکل های غیرقابل دستکاری و غیرمتمرکز توجه بسیاری را جلب کرده است. در سال ۲۰۱۳، اتریوم (Ethereum) به عنوان پلتفرمی غیرمتمرکز معرفی شد که با قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) امکان اجرای خودکار و شفاف برنامه ها را فراهم می کند. این پلتفرم تاکنون هزاران اپلیکیشن غیرمتمرکز (DApp) از جمله بازی های بلاک چینی ایجاد کرده است. نمونه ای از این کاربردها، امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) است که می تواند مالکیت دیجیتال دارایی ها را منحصر به فرد، پایدار و قابل معامله کند.

بلاک چین در خدمت متاورس

متاورس به عنوان یک اجتماع چندرسانه ای تعاملی با میلیون ها کاربر آنلاین، می تواند از مزایای فناوری بلاک چین برای خلق جامعه ای عادلانه تر، در دسترس تر و پایدارتر بهره ببرد. سازمان های خودگردان غیرمتمرکز (DAO) یکی از ابزارهای کلیدی در این حوزه هستند. DAO ها ساختاری مبتنی بر بلاک چین دارند که در آن تصمیم گیری ها به صورت مستقیم توسط ذی نفعان صورت می گیرد، بدون نیاز به واسطه یا نماینده. این سیستم های منبع باز (Open Source) با استفاده از مجموعه ای از قوانین ثبت شده توسط کاربران، به طور خودکار برخی عملکردها را بدون دخالت خارجی اجرا می کنند. بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال نمونه هایی از DAO محسوب می شوند.

مزایای بلاک چین در ساختار متاورس و آینده وب

1. داده های با کیفیت برای یادگیری ماشین

در آموزش مدل های هوش مصنوعی، اغلب با داده های جعلی، نویزی و بدون برچسب مواجه هستیم. اما از طریق جستجوی داده های متنوع با استفاده از متادیتای (Meta-Data) بلاک چین، می توان محتوای باکیفیت را جداسازی و استخراج کرد. داده های موردنیاز از طریق اطلاعات ذخیره شده در بلوک های بلاک چین به صورت گزینشی در اختیار قرار می گیرند و این، دقت در آموزش را در متاورس افزایش می دهد.

2. شبکه غیرمتمرکز و پایدار

از آنجا که متاورس یک محیط سه بعدی سنگین از نظر منابع داده و پردازش است، نگهداری و کنترل متمرکز آن می تواند هزینه بر باشد. در عوض، باید سیستمی طراحی شود که بتواند از قدرت محاسباتی کاربران شخصی در کنار معماری توزیع شده بلاک چین بهره ببرد. این ساختار تضمین می کند که عملکرد متاورس همواره سریع، مقیاس پذیر و قابل اتکا باشد.

3. حریم خصوصی و امنیت اطلاعات

در دنیای دیجیتال، موجودات مجازی قانونی ندارند و همین آن ها را مستعد تغییر و سوءاستفاده قرار می دهد. همچنین، اگر الگوریتم های اشتباهی به کار گرفته شوند، ممکن است منجر به تبعیض نژادی یا جنسیتی شود. در این شرایط، بلاک چین می تواند نقش محافظ را برای اطلاعات شخصی ایفا کند. در صورت تغییر نادرست داده ها، مسیر تغییر با استفاده از مهرهای زمانی قابل پیگیری است و امکان بازیابی داده اصلی وجود دارد.

متاورس و رمزارز؛ تعامل در آینده وب

در متاورس، کاربران با استفاده از هدست واقعیت مجازی (VR Headset) می توانند در یک جلسه اداری حضور پیدا کنند؛ جایی که سایر شرکت کنندگان با آواتار دیجیتال خود نیز در همان محیط حضور دارند. پس از پایان جلسه، همان هدست می تواند شما را از فضای کاری خارج کرده و مستقیماً وارد یک بازی واقعیت مجازی مبتنی بر بلاک چین کند؛ جایی که می توانید با دوستانتان وقت بگذرانید. اگر در این بازی جایزه ای دریافت کنید، آن جایزه به طور مستقیم به بیت کوین تبدیل می شود و به کیف پول دیجیتالی تان واریز می گردد.

در هر زمان که بخواهید، می توانید با استفاده از رمزارزهای درون بازی، برای آواتار دیجیتالی خود یک آیتم ارزشمند خریداری کنید. اپلیکیشن هایی مانند Axie Infinity، Decentraland و SecondLife نمونه هایی از برنامه های بلاک چینی شبیه متاورس هستند که همین حالا نیز فعال بوده و بخشی از زیربنای اینترنت 3 را شکل می دهند.

فیسبوک و آینده متاورس

در ژوئیه ۲۰۲۱، مارک زاکربرگ، مدیرعامل شرکت فیسبوک، برنامه ای جسورانه برای ایجاد متاورس ارائه داد. او با مطرح کردن این دیدگاه، آینده شرکت خود را فراتر از یک پلتفرم شبکه اجتماعی ترسیم کرد. این ایده، تحولی در مسیر توسعه آینده وب بود و نشان داد که متاورس می تواند به بستری فراتر از مجموعه ای از اپلیکیشن های اجتماعی تبدیل شود.

انتشار این خبر باعث جلب توجه جهانی شد، بحث های زیادی را به راه انداخت و علاقه به ماهیت متاورس را دوباره شعله ور کرد. هدف اصلی متاورس ایجاد فضاهای آنلاین جدید است که در آن ها تعاملات به مراتب پیچیده تر، واقعی تر و همه جانبه تر از گذشته باشد. در این فضا کاربران تنها تماشاگر محتوا نیستند، بلکه به طور واقعی در آن غرق می شوند و با آن زندگی می کنند.

چالش ها و مشکلات باز در مسیر متاورس و آینده وب

فراتر از مباحث مربوط به امنیت و اعتماد، چالش ها و نگرانی های متعددی پیرامون متاورس و مسیر گسترش آن در اینترنت 3 وجود دارد که نیازمند بررسی عمیق هستند.

ترک واقعیت

یکی از مهم ترین دغدغه ها در مسیر توسعه متاورس، فاصله گرفتن کاربران از دنیای واقعی است. بسیاری از چالش های احتمالی این فضا به گذر زمان وابسته اند. هنوز چند سالی باقی ست تا تأثیر شبکه ای متاورس به طور کامل مشهود شود، اما در آینده ای نه چندان دور، صدها میلیون یا حتی میلیاردها نفر از این فضا برای اهداف متنوعی استفاده خواهند کرد؛ از دانشگاه های آنلاین گرفته تا دفاتر مجازی برای کارمندان دورکار. در مرحله ای پیشرفته تر، زمانی که واقعیت مجازی به قدری توسعه یابد که غیرقابل تشخیص از دنیای واقعی باشد، انسان ها ممکن است بیشترِ ساعات روز خود را در آن سپری کنند؛ به جز برای خوردن، خوابیدن و استفاده از سرویس بهداشتی.

نگرانی های بهداشتی

با حرکت تدریجی از محیط فیزیکی به فضای مجازی، احتمال آن می رود که افراد توجه بیشتری به هویت مجازی خود داشته باشند تا بدن واقعی شان. این تغییر می تواند باعث افزایش مشکلات جسمانی ناشی از کم تحرکی شود. در کنار آن، سلامت روانی نیز به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. آیا مردم بیش از پیش سعی خواهند کرد از مسئولیت های زندگی واقعی خود فرار کنند؟ هنوز مشخص نیست که آزار و اذیت های اینترنتی در قالب اینترنت 3 و واقعیت مجازی سه بعدی چه شکلی به خود می گیرد.

در پایان

با وجود جذابیت های فنی و اقتصادی، متاورس با چالش هایی نظیر دوری از واقعیت، آسیب به سلامت روان، و نیاز به پیشرفت در فناوری های واقعیت مجازی روبروست. برای آن که این مفهوم به رکن اصلی آینده وب تبدیل شود، باید زیرساخت های فناوری، حقوقی و اجتماعی آن به دقت توسعه یابد. شبیه سازی کامل واقعیت، حفظ امنیت داده ها، و اطمینان از دسترسی عمومی، همگی عواملی تعیین کننده در مسیر موفقیت متاورس در قالب اینترنت 3 هستند. آینده این فضا نه فقط به نوآوری، بلکه به مسئولیت پذیری و تعادل میان مجازی و واقعی وابسته است.

سوالات متداول درباره متاورس

۱. متاورس چیست؟

متاورس به یک جهان مجازی سه بعدی و تعاملی گفته می شود که کاربران می توانند با استفاده از واقعیت مجازی و بلاک چین در آن فعالیت کنند، دارایی دیجیتال داشته باشند و ارتباطی پویا با دیگران برقرار کنند.

۲. آیا متاورس بخشی از آینده وب خواهد بود؟

بله، متاورس یکی از ارکان اصلی اینترنت 3 محسوب می شود و در مسیر تحول تعاملات دیجیتال، آموزش، سرگرمی و اقتصاد دیجیتال نقش کلیدی ایفا خواهد کرد.

۳. چه ابزارهایی برای ورود به متاورس نیاز است؟

برای تجربه اولیه متاورس به هدست واقعیت مجازی، اتصال اینترنت پایدار و کیف پول دیجیتال نیاز دارید. برخی پروژه ها حتی از موبایل نیز پشتیبانی می کنند.